آخرین بروزرسانی در ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید در کابین یک بوئینگ ۷۳۷ نشستهاید و خلبان از هوش رفته است؛ تنها همراه شما یک گوشی موبایل و دسترسی به پیشرفتهترین ابزارهای هوش مصنوعی دنیاست. آیا به توصیههای دقیق اما خطرناک جمینای گوش میدهید یا احتیاطِ چتجیپیتی را میپذیرید؟ این فقط یک سناریوی خیالی نیست، بلکه بخشی از جدیترین آزمونی است که اخیراً برای مقایسه گوگل جمینای و چتجیپیتی انجام شده تا بفهمیم در دنیای واقعی، کدامیک فرمانروای مطلق دنیای سیلیکون است.
چرا این رقابت همین حالا برای شما سرنوشتساز است؟
دنیای هوش مصنوعی با سرعتی حرکت میکند که حتی متخصصان را هم گیج کرده است. تا همین چند ماه پیش، چتجیپیتی بیرقیب به نظر میرسید، اما تصمیم جنجالی اپل برای همکاری با گوگل و استفاده از مدلهای Gemini برای قدرت بخشیدن به سیری (Siri)، همهچیز را تغییر داد. حالا سوال این نیست که کدام مدل روی کاغذ قویتر است؛ سوال این است که وقتی از نسخه رایگان این ابزارها برای حل مشکلات روزمره، نوشتن ایمیلهای حساس یا حتی حل مسائل ریاضی استفاده میکنید، کدامیک شما را به بیراهه نمیبرد؟
در این بررسی عمیق، ما به سراغ آخرین نسخههای رایگان یعنی ChatGPT 5.2 و Gemini 3.2 Fast رفتهایم. اینها همان مدلهایی هستند که اکثر کاربران در طول روز با آنها سر و کار دارند. ما آنها را در ۸ راند مختلف، از شوخیهای لوسِ پدرانه گرفته تا استراتژیهای پیچیده بازیهای ویدیویی و مشاورههای پزشکی، به چالش کشیدهایم تا ببینیم آیا گوگل واقعاً توانسته است تاج و تخت را از OpenAI پس بگیرد یا خیر.
وقتی منطق در برابر خلاقیت قد علم میکند
یکی از جالبترین بخشهای این آزمایش، مسئله ریاضی «دیسکهای فلاپی» بود. از هر دو مدل پرسیدیم اگر بخواهیم ویندوز ۱۱ را روی دیسکهای قدیمی ۳.۵ اینچی نصب کنیم، به چند عدد دیسک نیاز داریم؟ پاسخها خیرهکننده بود. در حالی که چتجیپیتی در میانه محاسبات گیج شد و شروع به قاطی کردن واحدهای اندازهگیری (GB و GiB) کرد، جمینای با آرامش و دقت تمام، مراحل را گامبهگام توضیح داد و حتی اطلاعات نوستالژیکی از تعداد فلاپیهای ویندوز ۳.۱ را هم به آن اضافه کرد.
اینجا بود که اولین تفاوت بنیادی آشکار شد: جمینای در ساختاردهی به دادهها و ارائه پاسخهای تمیز و قابلفهم، برتری محسوسی نشان داد. اما داستان در بخش «نویسندگی خلاق» کاملاً برعکس شد. وقتی از آنها خواستیم داستانی درباره اختراع بسکتبال توسط آبراهام لینکلن بنویسند، چتجیپیتی با جزئیاتی جذاب مثل استفاده از کلاه سیلندری لینکلن برای ثبت امتیازها، پیروز میدان شد. جمینای در مقابل، داستانی نوشت که از نظر منطقی باگ داشت و لینکلن را در حال تلاش برای بیرون آوردن توپ با چوب جارو توصیف کرد که اصلاً با عقل جور در نمیآمد!
تله خطرناک توهم: وقتی هوش مصنوعی دروغ میبافد
یکی از بزرگترین کابوسهای کاربران هوش مصنوعی، پدیدهای به نام «توهم» (Hallucination) است. در تست بیوگرافی، چتجیپیتی عملاً شروع به جعل تاریخ کرد! این مدل ادعا کرد که نویسنده مورد نظر ما ۵ سال زودتر از تاریخ واقعی کارش را شروع کرده و حتی زیرعنوان یکی از کتابهای او را هم از خودش اختراع کرد. این یک زنگ خطر بزرگ برای کسانی است که از هوش مصنوعی برای تحقیقات دقیق استفاده میکنند.
در مقابل، جمینای نشان داد که به لطف اتصال قدرتمندش به موتور جستجوی گوگل، چقدر در ارائه حقایق دقیقتر عمل میکند. جمینای نه تنها جزئیات دقیقتری از دوران نوجوانی و وبسایتهای قدیمی نویسنده پیدا کرد، بلکه برای تمام ادعاهایش منابع معتبر ارائه داد. اگر به دنبال دقت هستید، به نظر میرسد گوگل در این راند با اختلاف زیادی برنده است.
ایمیلهای دشوار و استراتژیهای بازی؛ هوش در خدمت زندگی
آیا تا به حال مجبور شدهاید به رئیستان بگویید که ددلاین تعیین شده غیرممکن است؟ ما این سناریو را به هر دو مدل دادیم. چتجیپیتی گزینههای خوبی ارائه داد، اما جمینای با ارائه سه گزینه مختلف بر اساس شخصیت رئیس شما (مثلاً اگر رئیستان منطقی است این را بفرستید) و اضافه کردن نکات روانشناسی برای حفظ لحن همکاری، نشان داد که در درک موقعیتهای اجتماعی یک پله بالاتر ایستاده است.
در دنیای بازیهای ویدیویی هم جمینای غافلگیرکننده ظاهر شد. وقتی درباره رد کردن یکی از مراحل سخت ماریو بدون دکمه «دویدن» سوال کردیم، چتجیپیتی توصیههایی کرد که عملاً باعث باخت کاربر میشد. اما جمینای با پیشنهادی هوشمندانه مثل «تغییر تنظیمات دکمهها در کنسولهای مدرن» یا «استفاده از پرش روی دشمنان برای کسب تکانه»، نشان داد که میتواند خارج از چارچوب فکر کند.
درس بزرگ فرود آوردن هواپیما: ایمنی یا پاسخگویی؟
راند آخر، بحثبرانگیزترین بخش بود. در پاسخ به درخواست کمک فوری برای نشاندن یک هواپیمای مسافربری، چتجیپیتی از دادن دستورالعمل مستقیم خودداری کرد و در عوض بر پیدا کردن کمک حرفهای و ارتباط رادیویی با برج مراقبت تاکید کرد. جمینای اما دقیقاً مراحل فنی را توضیح داد. اما نکته ترسناک اینجاست: کارشناسان هوانوردی میگویند دستورالعمل جمینای (مثل خاموش کردن خلبان خودکار توسط یک فرد ناشی) عملاً باعث سقوط هواپیما میشود!
این بخش به ما میآموزد که همیشه «پاسخ دادن به سوال» به معنای «ارائه بهترین پاسخ» نیست. در مسائل حیاتی، احتیاط چتجیپیتی میتواند جان انسانها را نجات دهد، در حالی که تمایل جمینای برای «مفید بودن به هر قیمت»، ممکن است خطرآفرین باشد.
چگونه از این ابزارها مثل یک حرفهای استفاده کنید؟
حالا که نقاط قوت و ضعف هر دو مدل را دیدید، زمان آن است که استراتژی خود را تغییر دهید. برای اینکه بیشترین بهره را از این تکنولوژیها ببرید، این توصیههای عملی را به یاد داشته باشید:
- برای کارهای تحقیقاتی و فکتچک: همیشه اول سراغ جمینای بروید. توانایی آن در جستجوی وب و ارائه منابع، احتمال خطا را به شدت کاهش میدهد.
- برای نویسندگی خلاق و طوفان فکری: چتجیپیتی هنوز پادشاه است. لحن صمیمیتر و جزئیات داستانی آن بسیار جذابتر از خروجیهای خشک گوگل است.
- برای حل مسائل پیچیده اداری: از جمینای بخواهید چندین سناریو بر اساس شخصیت طرف مقابل برایتان طراحی کند.
- تأیید حیاتی: هرگز توصیههای فنی هوش مصنوعی در زمینههای پزشکی، حقوقی یا مهندسی را بدون چک کردن با یک متخصص نپذیرید.
نتیجهگیری: آیا برنده نهایی مشخص شده است؟
در پایان این ماراتن، جمینای با نتیجه ۴ بر ۳ (و یک تساوی در بخش مشاوره پزشکی) به پیروزی رسید. این نشان میدهد که گوگل نسبت به سال گذشته جهشی خیرهکننده داشته است. جمینای دیگر آن دستیار دستوپاچلفتی قدیمی نیست؛ حالا او باهوشتر، دقیقتر و در مسائل منطقی بسیار کارآمدتر شده است.
با این حال، چتجیپیتی هنوز جادویی در لحن و خلاقیت خود دارد که گوگل نتوانسته آن را کپی کند. انتخاب بین این دو، مثل انتخاب بین یک دانشمند دقیق و یک نویسنده خوشقریحه است. شما به کدامیک نیاز دارید؟ دفعه بعد که با یک سوال دشوار روبرو شدید، شاید بد نباشد از هر دو بپرسید و ببینید کدامیک حقیقت را میگوید و کدامیک فقط در حال قصهبافی است.
منبع:
https://arstechnica.com/features/2026/01/has-gemini-surpassed-chatgpt-we-put-the-ai-models-to-the-test/
مطالب مرتبط