آخرین بروزرسانی در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید در مسیر رفتن به شرکت، در حالی که در مترو یا اتوبوس نشستهاید، تنها با یک پیام ساده در اپلیکیشن اسلک (Slack) با گوشی موبایل خود، باگی را در برنامه رفع کنید یا یک ویژگی جدید به اپلیکیشن آیاواس (iOS) اضافه کنید. این یک سناریوی علمی-تخیلی نیست؛ این واقعیتی است که دنیای هوش مصنوعی برنامهنویسی در شرکت بزرگ اسپاتیفای رقم زده است. طبق گفتههای اخیر مدیران ارشد این شرکت، بهترین برنامهنویسان آنها ماههاست که عملاً دستی به کیبورد برای نوشتن کدهای سنتی نزدهاند.
وقتی هوش مصنوعی فرمان را به دست میگیرد
شاید بپرسید چطور چنین چیزی ممکن است؟ در گزارش مالی سهماهه چهارم اسپاتیفای، گوستاو سودرستروم (Gustav Söderström)، مدیرعامل مشترک این غول استریم موسیقی، ادعایی کرد که لرزه بر اندام بسیاری از کدنویسان سنتی انداخت. او فاش کرد که از دسامبر گذشته، زبدهترین مهندسان آنها حتی یک خط کد هم ننوشتهاند. اما نگران نباشید، آنها بیکار نشدهاند؛ بلکه در حال هدایت ارکستری از مدلهای هوش مصنوعی هستند.
این تغییر رویکرد صرفاً یک آزمایش کوچک نیست. اسپاتیفای در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ ویژگی و تغییر جدید را در اپلیکیشن خود عرضه کرده است. از پلیلیستهای هوشمند که با دستورات متنی (Prompt) ساخته میشوند گرفته تا ابزارهای جدیدی برای کتابهای صوتی. تمام اینها با سرعتی باورنکردنی و به کمک هوش مصنوعی پیادهسازی شدهاند که نشاندهنده یک نقطه عطف بزرگ در صنعت نرمافزار است.
سیستم جادویی «هونک» و قدرت کلود
بسیاری از شما که عاشق تکنولوژی هستید احتمالاً میپرسید اسپاتیفای از چه ابزاری استفاده میکند؟ پاسخ در سیستمی داخلی به نام «هونک» (Honk) نهفته است. این سیستم به مهندسان اجازه میدهد تا فرآیند توسعه و عرضه محصول را با سرعتی سرسامآور پیش ببرند. هونک از قابلیتهای پیشرفته هوش مصنوعی مولد و به طور خاص ابزار «Claude Code» بهره میبرد تا فاصله بین ایده و اجرا را به حداقل برساند.
تصور کنید مهندس اسپاتیفای در مسیر صبحگاهی خود، پیامی به «کلود» میدهد: «فلان باگ را در نسخه iOS برطرف کن.» کلود کد را تغییر میدهد، تستها را اجرا میکند و نسخه جدیدی از اپلیکیشن را برای مهندس میفرستد. مهندس همانجا در اسلک نسخه را بررسی کرده و تایید نهایی را صادر میکند. وقتی او به دفتر کارش میرسد، ویژگی جدید قبلاً در مرحله تولید و عرضه قرار گرفته است. این یعنی «توسعه از راه دور» به معنای واقعی کلمه.
چرا سرعت عرضه محصولات اسپاتیفای منفجر شد؟
سودرستروم معتقد است که سیستم هوشمند آنها به بهبود «فوقالعاده» سرعت کدنویسی و استقرار (Deployment) کمک کرده است. او میگوید این تازه اول راه است و آنها قصد ندارند در همین نقطه متوقف شوند. برای شرکتی که میلیونها کاربر دارد، هر ثانیه صرفهجویی در زمان توسعه به معنای میلیونها دلار سود و رضایت بیشتر کاربران است.
اما نکته جالبتر اینجاست که این هوش مصنوعی برنامهنویسی فقط کد نمیزند؛ بلکه به مهندسان اجازه میدهد تا روی «حل مسئله» متمرکز شوند نه روی «سینتکس» زبانهای برنامهنویسی. در واقع، مهندسان به معمارانی تبدیل شدهاند که فقط نقشهها را ترسیم میکنند و هوش مصنوعی وظیفه آجرچینی را بر عهده دارد. این همان چیزی است که به اسپاتیفای اجازه داده در سال جاری میلادی، دهها قابلیت جدید را بدون افزایش بیرویه تعداد نیروهای انسانی عرضه کند.
سلاح مخفی اسپاتیفای: دادههایی که تکرار نمیشوند
یکی از دغدغههای همیشگی در دنیای هوش مصنوعی این است که اگر همه از مدلهای مشابه (مثل GPT یا Claude) استفاده کنند، چه چیزی شرکتها را متمایز میکند؟ مدیر اسپاتیفای پاسخ جالبی به این سوال دارد. او میگوید برخلاف منابعی مثل ویکیپدیا که حقایق ثابتی دارند، دنیای موسیقی کاملاً سلیقهای و نسبی است. به همین دلیل، اسپاتیفای در حال ساخت مجموعهدادهای است که هیچکس دیگر ندارد.
به عنوان مثال، اگر از یک هوش مصنوعی معمولی بپرسید «موسیقی مناسب ورزش چیست؟»، پاسخها کلیشهای خواهد بود. اما اسپاتیفای میداند که آمریکاییها به هیپهاپ علاقه دارند، در حالی که میلیونها نفر دیگر موسیقی متال را ترجیح میدهند. یا مثلاً در اسکاندیناوی، مردم عاشق گوش دادن به هویمتال هنگام ورزش هستند، در حالی که در بقیه اروپا موسیقی EDM طرفدار بیشتری دارد. این درک عمیق از تفاوتهای جغرافیایی و فردی، چیزی است که مدلهای اسپاتیفای را از رقبا جدا میکند.
چالش موسیقیهای ساخته شده توسط هوش مصنوعی
وقتی صحبت از هوش مصنوعی در اسپاتیفای میشود، نمیتوان از بحث جنجالی آهنگهای ماشینی گذشت. تحلیلگران از اسپاتیفای پرسیدند که با موسیقیهای تولید شده توسط AI چه میکند؟ سیاست فعلی شرکت این است که به هنرمندان و لیبلها اجازه دهد در «متادیتا» یا اطلاعات آهنگ ذکر کنند که اثر چگونه ساخته شده است. آنها نمیخواهند خلاقیت را سرکوب کنند، اما به شدت با «اسپم» و اکانتهایی که با آهنگهای فیک قصد سوءاستفاده از سیستم پرداخت را دارند، مبارزه میکنند.
این یعنی شما به عنوان شنونده، همچنان محتوای باکیفیت دریافت میکنید، اما فرآیند پشت صحنه، چه در بخش توسعه نرمافزار و چه در بخش پیشنهاد موسیقی، کاملاً توسط الگوریتمهای هوشمند تسخیر شده است. اسپاتیفای سعی دارد مرز باریکی بین «استفاده از تکنولوژی برای بهبود تجربه» و «حفظ روح هنر» ایجاد کند؛ کاری که در دنیای امروز بسیار دشوار به نظر میرسد.
چگونه شما هم میتوانید مثل مهندسان اسپاتیفای باشید؟
شاید فکر کنید این امکانات فقط مخصوص شرکتهای بزرگ است، اما درسهایی که از تجربه اسپاتیفای میگیریم برای همه ما کاربردی است. اول اینکه باید از «کد زدن دستی» به سمت «مدیریت مدلها» حرکت کنیم. اگر شما هم به دنیای تکنولوژی علاقه دارید، یادگیری کار با ابزارهایی مثل Claude Code یا GitHub Copilot دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
دوم، تمرکز بر روی «ارزش داده» است. همانطور که اسپاتیفای فهمید دادههای سلیقهای موسیقی برگ برنده آنهاست، شما هم باید در پروژههای خود به دنبال دادههایی باشید که توسط دیگران به راحتی قابل کپیبرداری نباشند. هوش مصنوعی یک موتور قدرتمند است، اما سوخت این موتور، دادههای منحصربهفرد شماست. در نهایت، همیشه به یاد داشته باشید که ابزارها تغییر میکنند، اما توانایی شما در حل مسائل پیچیده، چیزی است که هوش مصنوعی هنوز راه زیادی تا جایگزینی کامل آن دارد.
آیندهای که همین حالا شروع شده است
داستان اسپاتیفای به ما نشان داد که عصر جدیدی در توسعه نرمافزار آغاز شده است. وقتی بهترین برنامهنویسان دنیا دیگر کد نمینویسند، یعنی تعریف ما از «تخصص» در حال دگرگونی است. حالا خلاقیت، توانایی برقراری ارتباط با مدلهای زبانی و داشتن دید استراتژیک، بسیار مهمتر از دانستن تمام جزئیات یک زبان برنامهنویسی است.
به نظر شما، آیا روزی میرسد که دیگر هیچ انسانی در هیچ شرکتی کد ننویسد؟ یا شاید فکر میکنید این فقط یک موج گذرا است و در نهایت خطاهای هوش مصنوعی ما را به عقب برمیگرداند؟ هر چه که باشد، تجربه اسپاتیفای ثابت کرد که ترکیب ذهن انسان و سرعت ماشین، نتایجی فراتر از تصور خلق میکند. حالا نوبت شماست که از این پتانسیل برای تغییر مسیر حرفهای خود استفاده کنید.
منبع:
Spotify says its best developers haven’t written a line of code since December, thanks to AI
مطالب مرتبط