آخرین بروزرسانی در ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید در حال ساختن بزرگترین ابرکامپیوتر جهان هستید، میلیونها پردازنده گرافیکی (GPU) فوقپیشرفته را کنار هم چیدهاید، اما یک مشکل بزرگ وجود دارد: این غولهای پردازشی نمیتوانند با سرعتی که نیاز دارند با هم حرف بزنند. این دقیقاً همان نقطهای است که در اخبار داغ این روزها، مهندسان سابق شرکت اسپیسایکس (SpaceX) وارد میدان شدهاند تا با استفاده از جادوی نور، بنبست سختافزاری هوش مصنوعی را بشکنند.
چرا این موضوع برای آینده هوش مصنوعی حیاتی است؟
اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که پیشرفتهای لحظهای مدلهای زبانی بزرگ را دنبال میکنید، حتماً میدانید که آموزش مدلهایی مثل GPT-5 یا نسخههای جدیدتر، به زیرساختهای عظیمی نیاز دارد. اما مشکل اینجاست که سیمهای مسی و تکنولوژیهای قدیمی انتقال داده، دیگر جوابگوی اشتهای سیریناپذیر این مدلها نیستند. در واقع، ما در حال رسیدن به دیواری هستیم که در آن، سرعت انتقال داده بین تراشهها، مانع از پیشرفت هوش مصنوعی میشود.
در همین راستا، شرکت نوپای «مش اپتیکال تکنولوژیز» (Mesh Optical Technologies) که توسط سه تن از نخبگان سابق شرکت ایلان ماسک تاسیس شده، موفق شد ۵۰ میلیون دلار سرمایه برای حل این چالش جذب کند. آنها میخواهند همان تکنولوژی لیزری که ماهوارههای استارلینک را در فضا به هم متصل میکند، به قلب دیتاسنترهای هوش مصنوعی بیاورند.
تیم رؤیایی اسپیسایکس؛ از مدار زمین تا دیتاسنتر
تراویس براشیرز، کامرون راموس و سرنا گرون-هابرلی، سه مهندسی هستند که سالها در اسپیسایکس روی سیستمهای ارتباط نوری کار کردهاند. آنها همان کسانی هستند که باعث شدند هزاران ماهواره استارلینک بتوانند در خلأ فضا با سرعت نور به هم متصل بمانند. حالا این تیم تصمیم گرفته است تخصص خود را از آسمان به زمین بیاورد.
شما ممکن است بپرسید چرا این تیم؟ پاسخ ساده است: آنها یاد گرفتهاند چگونه سیستمهای پیچیده را در مقیاس انبوه و با هزینهای بهینه بسازند. وقتی آنها در حال طراحی نسل جدید ماهوارههای اسپیسایکس بودند، متوجه شدند که بازار فعلی «فرستنده-گیرندههای نوری» (Optical Transceivers) به شدت محدود و قدیمی است. آنها شکافی را دیدند که هیچکس دیگری به آن توجه نکرده بود.
فرستنده-گیرنده نوری چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
بیایید کمی عمیقتر شویم. فرستنده-گیرندههای نوری قطعات کوچکی هستند که سیگنالهای نوری (که از طریق فیبر یا لیزر میآیند) را به سیگنالهای الکتریکی برای کامپیوترها تبدیل میکنند. در دنیای هوش مصنوعی، وقتی از خوشههایی با یک میلیون پردازنده گرافیکی صحبت میکنیم، باید این عدد را در ۴ یا ۵ ضرب کنید تا تعداد فرستندههای مورد نیاز را به دست آورید.
بدون این قطعات، پردازندههای گرافیکی انویدیا یا ایامدی، هر چقدر هم که قدرتمند باشند، مثل جزایری جدا افتاده خواهند بود که نمیتوانند با هم همکاری کنند. شرکت Mesh میخواهد این قطعات را به صورت انبوه تولید کند تا گلوگاه ارتباطی در دیتاسنترهای غولپیکر از بین برود.
جنگ سرد تکنولوژی و استقلال از زنجیره تأمین چین
یکی از نکات جالبی که شما باید به عنوان یک علاقهمند به تکنولوژی بدانید، جنبه ژئوپلیتیک این ماجراست. در حال حاضر، بازار فرستندههای نوری در قبضه شرکتهای چینی است. اما تیم Mesh و سرمایهگذارانشان معتقدند که اگر هوش مصنوعی مهمترین فناوری نسلهای اخیر است، نباید ستون فقرات آن به کشورهایی وابسته باشد که از نظر سیاسی با غرب همسو نیستند.
آنها در حال ساخت زنجیره تأمینی هستند که کاملاً مستقل از چین باشد. این فقط یک تصمیم تجاری نیست، بلکه یک حرکت استراتژیک برای امنیت ملی و پایداری زیرساختهای هوش مصنوعی در آینده است. آنها میخواهند با استفاده از اتوماسیون پیشرفته، تولید این قطعات را در داخل خاک آمریکا انجام دهند، کاری که سالهاست به دلیل هزینههای بالا به آسیا واگذار شده بود.
کارایی انرژی؛ برگی که بازی را عوض میکند
یکی از بزرگترین چالشهای دیتاسنترهای هوش مصنوعی، مصرف سرسامآور برق است. تیم Mesh موفق شده است در طراحی خود یکی از قطعات پرمصرف را حذف کند. این تغییر کوچک اما هوشمندانه میتواند مصرف برق خوشههای پردازشی را بین ۳ تا ۵ درصد کاهش دهد.
شاید ۳ درصد عدد کوچکی به نظر برسد، اما وقتی درباره دیتاسنترهایی با هزینه برق میلیارد دلاری صحبت میکنیم، این صرفهجویی به معنای میلیونها دلار سود خالص و کاهش چشمگیر اثرات زیستمحیطی است. این دقیقاً همان چیزی است که غولهای فناوری مثل گوگل و مایکروسافت به دنبال آن هستند.
چرا باید این تحول را جدی بگیریم؟
واقعیت این است که ما در آستانه یک انتقال بزرگ هستیم؛ انتقال از فرکانسهای رادیویی (RF) به فوتونیک (نور). هدف نهایی تیم Mesh فقط دیتاسنترها نیست. آنها میخواهند همه چیز را از طریق نور به هم متصل کنند. آنها معتقدند که آینده ارتباطات، نه در سیمهای مسی، بلکه در پرتوهای لیزر نهفته است.
برای شما که دنیای هوش مصنوعی را دنبال میکنید، این به معنای مدلهای بزرگتر، پاسخهای سریعتر و هزینههای دسترسی پایینتر در آینده خواهد بود. وقتی سختافزار دیگر مانع نباشد، تخیل مهندسان نرمافزار میتواند به پرواز درآید.
نتیجهگیری: نگاهی به آینده درخشان
داستان شرکت Mesh، داستان مهندسانی است که از ستارهها شروع کردند و حالا میخواهند نور را به اعماق سرورهای زمین ببرند. آنها با جذب سرمایه ۵۰ میلیون دلاری، آمادهاند تا سالانه هزاران واحد از قطعات انقلابی خود را تولید کنند و تا سال ۲۰۲۷، به تأمینکننده اصلی بزرگترین دیتاسنترهای جهان تبدیل شوند.
این حرکت نه تنها سرعت پیشرفت هوش مصنوعی را دوچندان میکند، بلکه تعادل قدرت را در دنیای سختافزار تغییر میدهد. نظر شما چیست؟ آیا فکر میکنید نور میتواند آخرین مرزهای محدودیت هوش مصنوعی را جابجا کند؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید و این سفر هیجانانگیز را دنبال کنید.
منبع:
مطالب مرتبط