آخرین بروزرسانی در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
حتماً یادتان هست که چند سال پیش، اپلیکیشن Prisma چطور عکسهای عادی ما را به شاهکارهای هنری تبدیل میکرد یا Reface چگونه با جابهجایی چهرهها در ویدیوها همه را شگفتزده کرد. امروز در صدر اخبار تکنولوژی، خبر بازگشت سازندگان این دو غول دنیای هوش مصنوعی شنیده میشود؛ اما این بار نه برای یک اپلیکیشن سرگرمی دیگر، بلکه برای تغییری بنیادین در نحوه اجرای هوش مصنوعی روی گوشیهای موبایل و لپتاپهای ما. شرکت جدید آنها، Mirai، قرار است دیواری که بین مدلهای بزرگ هوش مصنوعی و سختافزار جیبی ما وجود دارد را فرو بریزد.
چرا هوش مصنوعی باید به خانهاش، یعنی گوشی شما برگردد؟
این روزها وقتی درباره هوش مصنوعی صحبت میکنیم، ذهن همه ما به سمت مراکز داده عظیم، پردازندههای گرافیکی گرانقیمت انویدیا و مصرف برق سرسامآور ابرشرکتها میرود. اما بیایید صادق باشیم؛ آیا همیشه منطقی است که برای یک خلاصهسازی متن ساده یا ویرایش یک عکس، دادههای ما به آن سوی دنیا بروند، در یک سرور پردازش شوند و دوباره برگردند؟ دیمیتری شویتز (همبنیانگذار Reface) و الکسی مویسینکوف (خالق Prisma) معتقدند که پاسخ منفی است.
آنها متوجه شدهاند که با وجود تمام هیاهوها پیرامون هوش مصنوعی مولد و ابری، یک حلقه مفقوده بزرگ وجود دارد: اجرای بهینه روی دستگاه (On-device AI). شما به عنوان یک کاربر، احتمالاً دوست دارید هوش مصنوعی گوشیتان سریعتر، خصوصیتر و کمهزینهتر باشد. این دقیقاً همان نقطهای است که استارتاپ لندننشین Mirai با تیم ۱۴ نفره و متخصص خود روی آن دست گذاشته است. آنها نمیخواهند مدل جدیدی بسازند، بلکه میخواهند «موتور» اجرای این مدلها را در قلب دستگاه شما بازسازی کنند.
تیمی که ویروسی شدن را بلد است، حالا به دنبال زیرساخت است
شاید بپرسید چرا باید به Mirai اعتماد کرد؟ پاسخ در سابقه بنیانگذاران آن نهفته است. شویتز و مویسینکوف کسانی هستند که قبل از ترند شدن «هوش مصنوعی مولد»، با چالشهای اجرای مدلهای سنگین روی گوشی دست و پنجه نرم میکردند. پریزما و ریفیس صرفاً اپلیکیشنهای موفقی نبودند؛ آنها آزمایشگاههایی بودند که ثابت کردند میتوان قدرت محاسباتی بالا را در ابعاد یک گوشی موبایل مهار کرد.
وقتی این دو نفر در لندن با هم ملاقات کردند، به یک نتیجه مشترک رسیدند: همه درباره «ابر» و «AGI» (هوش مصنوعی عمومی) حرف میزنند، اما هیچکس به فکر توسعهدهندهای نیست که میخواهد یک اپلیکیشن کاربردی و اقتصادی بسازد. آنها متوجه شدند که توسعهدهندگان به دنبال راههایی هستند تا هزینه هر «توکن» (واحد پردازش متن) را کاهش دهند و حاشیه سود خود را حفظ کنند. به همین دلیل Mirai متولد شد تا هوش مصنوعی را از یک سرویس گرانقیمت ابری به یک قابلیت درونی و سریع در سختافزار تبدیل کند.
جادوی Rust: چطور Mirai سرعت را ۳۷ درصد افزایش میدهد؟
اگر بخواهم خیلی ساده برایتان بگویم، Mirai یک موتور استنتاج (Inference Engine) ساخته است که مخصوص تراشههای اپل (Apple Silicon) بهینهسازی شده. آنها از زبان برنامهنویسی Rust برای این کار استفاده کردهاند که به دلیل مدیریت دقیق حافظه و سرعت فوقالعادهاش شناخته میشود. ادعای آنها خیرهکننده است: افزایش سرعت تولید محتوا توسط مدل تا ۳۷ درصد، آن هم بدون اینکه کیفیت خروجی ذرهای افت کند.
نکته کلیدی اینجاست که Mirai بر خلاف بسیاری از روشهای فشردهسازی، «وزنهای مدل» (Model Weights) را تغییر نمیدهد. این یعنی شما همان دقتی را که از یک مدل بزرگ در سرور انتظار دارید، مستقیماً روی گوشی خود تجربه میکنید. تصور کنید دستیار صوتی شما یا اپلیکیشن مترجمتان، بدون نیاز به اینترنت و با سرعتی که تا به حال ندیدهاید، پاسخ شما را بدهد. این قدرت واقعی پردازش در لبه (Edge Computing) است که Mirai در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد.
تجربهای شبیه به Stripe برای دنیای هوش مصنوعی
شویتز در گفتگو با تککرانچ، چشمانداز جالبی را ترسیم کرده است. او میخواهد کار با Mirai برای برنامهنویسها به سادگی کار با سرویس پرداخت Stripe باشد. یعنی فقط با نوشتن هشت خط کد، هر توسعهدهندهای بتواند قابلیتهای پیچیدهای مثل خلاصهسازی متن، دستهبندی دادهها یا تشخیص صدا را به اپلیکیشن خود اضافه کند. این رویکرد، دموکراتیزه کردن هوش مصنوعی است؛ جایی که دیگر لازم نیست یک شرکت بزرگ با بودجههای میلیاردی باشید تا بتوانید از هوش مصنوعی در محصولتان استفاده کنید.
در حال حاضر، تمرکز اصلی Mirai روی متن و صداست، اما آنها برنامههای بزرگی برای ورود به دنیای بینایی ماشین (Vision) دارند. همچنین، اگرچه فعلاً تمرکز بر اکوسیستم اپل است، اما به زودی قرار است راه خود را به دنیای اندروید هم باز کنند. این یعنی در آیندهای نزدیک، تفاوت بین یک گوشی پرچمدار و یک لپتاپ قدرتمند در اجرای هوش مصنوعی، به حداقل خواهد رسید.
اقتصاد هوش مصنوعی: پایان دوران ولخرجی در ابر؟
یکی از بخشهای جذاب این داستان، نگاه سرمایهگذاران است. اندی مکلافلین از Uncork Capital که رهبری دور سرمایهگذاری ۱۰ میلیون دلاری Mirai را بر عهده داشته، حرف جالبی میزند. او معتقد است که تب تند سرمایهگذاریهای کلان روی مدلهای ابری که میلیاردها دلار هزینه روی دست شرکتها میگذارد، به زودی فروکش خواهد کرد. به گفته او، بالاخره زمانی میرسد که اقتصادِ زیربنایی این کسبوکارها اهمیت پیدا میکند.
وقتی هزینههای اجرای هوش مصنوعی در ابر سرسامآور شود، شرکتها چارهای ندارند جز اینکه بخشی از این بار پردازشی را به دستگاه خود کاربر منتقل کنند. Mirai دقیقاً در همین نقطه طلایی ایستاده است. آنها لایهای را طراحی کردهاند که اگر درخواستی بیش از توان گوشی باشد، آن را به ابر بفرستد (Mixed Mode) و در غیر این صورت، همه چیز را محلی انجام دهد. این یعنی تعادل بین هزینه، سرعت و حریم خصوصی.
آیندهای که در جیب شماست
در نهایت، تلاش Mirai نشاندهنده یک تغییر پارادایم در صنعت است. ما از دوران «همه چیز در سرور» به دوران «هوشمندی در لبه» حرکت میکنیم. حضور نامهای بزرگی مثل همبنیانگذاران ElevenLabs و Snowflake در بین سرمایهگذاران این استارتاپ، نشان میدهد که نخبگان دنیای تکنولوژی به این مسیر ایمان دارند.
برای شما به عنوان یک دوستدار هوش مصنوعی، این یعنی اپلیکیشنهای آینده فقط «باهوش» نخواهند بود، بلکه «مستقل» هم خواهند بود. دیگر نیازی نیست نگران قطع شدن اینترنت یا لو رفتن دادههای حساس خود در سرورهای غریبه باشید. میرای و تیم باتجربهاش در حال ساختن پلی هستند که هوش مصنوعی را از آزمایشگاههای دوردست، مستقیماً به کف دستان شما میآورد. آیا شما هم مثل من برای دیدن اولین اپلیکیشنهایی که با این موتور قدرت میگیرند، هیجانزده هستید؟
منبع:
Co-founders behind Reface and Prisma join hands to improve on-device model inference with Mirai
مطالب مرتبط