آخرین بروزرسانی در ۵ اسفند ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید در یک مسابقه بوکس سنگینوزن، شما نه تنها روی قهرمان فعلی شرط بستهاید، بلکه همزمان تمام سرمایهتان را روی رقیب سرسخت او هم گذاشتهاید. در دنیای بیرحم تجارت، این کار معمولاً «خیانت» یا دستکم «تضاد منافع» نامیده میشود، اما در دنیای اخبار داغ هوش مصنوعی، این موضوع به استاندارد جدیدی تبدیل شده است. وفاداری در دره سیلیکون که زمانی مثل یک سوگند مقدس بود، حالا به نخی نازک بند است و سرمایهگذاران بزرگ دیگر ابایی ندارند که همزمان در دو جبهه مخالف بجنگند.
چرا این اتفاق همین حالا در حال رخ دادن است؟
شما احتمالاً نام OpenAI را به عنوان پیشتاز مسابقه هوش مصنوعی شنیدهاید که در آستانه نهایی کردن یک دور سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری است. اما درست در همان سمت خیابان، رقیب جدی آنها یعنی «آنتروپیک» (Anthropic) نیز موفق شد ۳۰ میلیارد دلار سرمایه جذب کند. نکته تکاندهنده اینجاست: حداقل ۱۲ سرمایهگذار بزرگ که پیش از این روی موفقیت سم آلتمن و OpenAI شرط بسته بودند، حالا در لیست حامیان مالی آنتروپیک هم دیده میشوند. این یعنی قانون قدیمی «یا با ما یا علیه ما» رسماً به زبالهدان تاریخ پیوسته است.
وقتی غولهای دره سیلیکون نقاب از چهره برمیدارند
بگذارید کمی دقیقتر به این لیست نگاه کنیم. نامهای بزرگی مثل Sequoia Capital و Founders Fund که دهههاست به عنوان نمادهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) شناخته میشوند، حالا در هر دو شرکت حضور دارند. تا همین چند سال پیش، اگر یک شرکت VC در دو رقیب مستقیم سرمایهگذاری میکرد، اعتبارش زیر سؤال میرفت. آنها همیشه ادعا میکردند که «حامی بنیانگذاران» هستند و به آنها کمک میکنند تا رقبایشان را شکست دهند. اما حالا شما از خودتان میپرسید: اگر من مالک بخشی از OpenAI و همزمان بخشی از آنتروپیک باشم، واقعاً دلم میخواهد کدامیک برنده شود؟
ماجرای عجیب بلکراک و صندلیهای هیئت مدیره
یکی از عجیبترین موارد در این گزارش، مربوط به شرکت مدیریت دارایی «بلکراک» (BlackRock) است. آدیبایو اوگونلسی، یکی از مدیران ارشد و عضو هیئت مدیره بلکراک، مستقیماً روی صندلی هیئت مدیره OpenAI نشسته است. با این حال، صندوقهای وابسته به بلکراک در دور جذب سرمایه ۳۰ میلیارد دلاری آنتروپیک شرکت کردند! این یعنی یک نفر در حالی که به اسرار محرمانه OpenAI دسترسی دارد، شرکتش در حال تقویت رقیب اصلی همان شرکت است. در دنیای والاستریت شاید این موضوع عادی باشد، اما در دنیای استارتاپها، این یک زلزله اخلاقی است.
سم آلتمن و لیست سیاهی که انکار شد
اگر فکر میکنید سم آلتمن از این موضوع خوشحال است، سخت در اشتباهید. آلتمن که خودش از دل دنیای سرمایهگذاری (Y Combinator) بیرون آمده، به خوبی از قواعد بازی باخبر است. گزارشها حاکی از آن است که در سال ۲۰۲۴، او لیستی از رقبای OpenAI را به سرمایهگذارانش داده و به زبان ساده گفته است: «اگر به اینها پول بدهید، دیگر روی ما حساب نکنید.» این لیست شامل آنتروپیک، xAI (متعلق به ایلان ماسک) و Safe Superintelligence بود.
البته آلتمن بعداً این موضوع را کمی تلطیف کرد. او در اسناد مربوط به دادگاه ایلان ماسک اعتراف کرد که به سرمایهگذاران هشدار داده اگر «سرمایهگذاریهای غیرفعال» در رقبا انجام دهند، دیگر دسترسی آنها به اطلاعات محرمانه تجاری OpenAI قطع خواهد شد. این یعنی آلتمن سعی کرد با ایجاد یک «دیوار اطلاعاتی»، جلوی نشت استراتژیهایش به رقیب را بگیرد، اما نتوانست جلوی جریان سیلآسای پول را به سمت رقبایش سد کند.
چرا پول بر وفاداری پیروز شد؟
شاید بپرسید چرا سرمایهگذاران ریسک خشم آلتمن را به جان میخرند؟ پاسخ ساده است: هزینههای سرسامآور هوش مصنوعی. دیتاسنترهای عظیم و نیاز به قدرت پردازشی بیسابقه، باعث شده که شرکتهای هوش مصنوعی به مبالغی نیاز داشته باشند که پیش از این در تاریخ استارتاپها بیسابقه بوده است. وقتی بحث میلیاردها دلار سود احتمالی در میان باشد، هیچ سرمایهگذاری نمیتواند به راحتی «نه» بگوید. آنها ترجیح میدهند در هر دو طرف میز بنشینند تا مطمئن شوند تحت هر شرایطی، برنده نهایی بازی هوش مصنوعی خواهند بود.
هنوز کسانی هستند که به اصول وفادارند
با وجود این موج بزرگ، هنوز چند نام بزرگ هستند که ترجیح دادهاند روی یک اسب شرطبندی کنند. به عنوان مثال، شرکت معروف Andreessen Horowitz (a16z) همچنان پشت OpenAI ایستاده و هنوز به آنتروپیک چراغ سبز نشان نداده است. در طرف مقابل، Menlo Ventures هم فعلاً فقط روی آنتروپیک تمرکز کرده است. تحقیقات نشان میدهد که حدود ۱۲ سرمایهگذار شاخص دیگر هم وجود دارند که هنوز وارد بازی دوگانه نشدهاند. اما سوال اصلی اینجاست: تا کی میتوانند در برابر وسوسه سودهای کلان مقاومت کنند؟
درس بزرگی که بنیانگذاران باید بیاموزند
اگر شما به عنوان یک علاقهمند به هوش مصنوعی قصد دارید روزی استارتاپ خودتان را راه بیندازید، این وضعیت یک پیام واضح برای شما دارد. دیگر نمیتوانید به سادگی به نامهای بزرگ اعتماد کنید. قبل از امضای هرگونه قرارداد سرمایهگذاری، باید مستقیماً درباره «سیاستهای تضاد منافع» سوال کنید. شما باید بدانید که آیا سرمایهگذار شما، فردا صبح قرار است به رقیب مستقیمتان هم همان مشاورههایی را بدهد که به شما میدهد یا خیر.
یک سرمایهگذار که نامش فاش نشده، در پاسخ به این نقدها صرفاً شانه بالا انداخته و گفته است: «تا زمانی که ما صندلی هیئت مدیره نداریم، کسی دیگر آسیبی در این کار نمیبیند.» اما حقیقت این است که دادهها و اطلاعات محرمانه در دنیای هوش مصنوعی، حکم طلا را دارند و وقتی مرز بین رقیب و رفیق از بین برود، امنیت این اطلاعات هم به خطر میافتد.
سخن پایانی: آیندهای که با پول ساخته میشود
ما در دورانی زندگی میکنیم که قوانین قدیمی تجارت در حال بازنویسی هستند. هوش مصنوعی نه تنها تکنولوژی، بلکه اخلاقیات سرمایهگذاری را هم تغییر داده است. وفاداری حالا به یک کالای لوکس تبدیل شده که شاید در لیست خریدهای میلیاردرهای دره سیلیکون جایی نداشته باشد. در نهایت، چیزی که اهمیت دارد این است که آیا این رقابتِ بدون مرز، به پیشرفت سریعتر هوش مصنوعی کمک میکند یا باعث میشود که تمرکز بر نوآوری، فدای بازیهای مالی بزرگ شود؟ زمان همه چیز را روشن خواهد کرد، اما فعلاً به یاد داشته باشید که در دنیای هوش مصنوعی، هیچ دوستی دائمی نیست، فقط منافع دائمی وجود دارند.
منبع:
With AI, investor loyalty is (almost) dead: At least a dozen OpenAI VCs now also back Anthropic
مطالب مرتبط