آخرین بروزرسانی در ۷ اسفند ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید در عرض چند ساعت، ۴۰ میلیارد دلار از ارزش شرکت شما در بازار بورس دود شود و به هوا برود؛ آن هم فقط به خاطر یک سوءتفاهم تکنولوژیک! این دقیقاً اتفاقی بود که هفته گذشته برای IBM رخ داد. وقتی شرکت Anthropic ابزارهای جدید خود را برای تحلیل و ترجمه زبان قدیمی COBOL معرفی کرد، لرزه بر اندام سرمایهگذاران افتاد. آنها فکر کردند که دوران امپراتوری مینفریمهای IBM به پایان رسیده است، اما اگر شما هم مثل من به دنیای هوش مصنوعی برنامهنویسی علاقه دارید، میدانید که در دنیای کدها، هیچچیز به این سادگی نیست.
زلزله در نیویورک: وقتی والاستریت وحشت میکند
همه چیز از یک اطلاعیه ساده شروع شد. شرکت آنتروپیک (Anthropic) اعلام کرد که مدل هوش مصنوعی «کلود» (Claude) حالا میتواند کدهای باستانی COBOL را بخواند، تحلیل کند و آنها را به زبانهای مدرنی مثل جاوا و پایتون تبدیل کند. واکنش بازار؟ وحشت مطلق! در پایان روز معاملاتی، ارزش بازار IBM حدود ۴۰ میلیارد دلار کاهش یافت که بزرگترین سقوط یکروزه این شرکت در ۲۵ سال اخیر بود. سرمایهگذاران تصور کردند که هوش مصنوعی به زودی تمام سیستمهای بانکی و زیرساختی دنیا را از چنگ IBM در میآورد.
چرا این موضوع همین حالا حیاتی است؟
باید بدانید که ما درباره یک زبان برنامهنویسی معمولی حرف نمیزنیم. COBOL حالا ۶۶ ساله است؛ زبانی که در سال ۱۹۵۹ طراحی شد و هنوز هم قلب تپنده سیستمهای مالی جهان است. طبق آمارها، حدود ۲۵۰ میلیارد خط کد COBOL در حال اجراست که بخش بزرگی از تراکنشهای بانکی و بیمهای شما را مدیریت میکند. مشکل اینجاست که مهندسان قدیمی که این کدها را نوشتهاند، در حال بازنشستگی هستند و نسل جدید برنامهنویسها حتی نمیتوانند یک خط از آن را بخوانند. اینجاست که پای هوش مصنوعی به میان میآید تا این شکاف مهارتی را پر کند.
تفاوت ظریف اما مرگبار: ترجمه در مقابل مدرنسازی
بزرگترین اشتباهی که باعث سقوط سهام IBM شد، درک نادرست از مفهوم «مدرنسازی» بود. ترجمه کردن یک کد از COBOL به جاوا توسط هوش مصنوعی، کار بزرگی است، اما این فقط نوک کوه یخ است. استیون توماسکو، مدیر ارتباطات IBM، حرف جالبی میزند: «ترجمه کد بخش آسان ماجراست.» چالش واقعی، بازطراحی معماری دادهها، جایگزینی محیط اجرا و حفظ یکپارچگی تراکنشهایی است که در طول دههها با سختافزارهای خاص IBM عجین شدهاند.
چرا مینفریمها هنوز پادشاهی میکنند؟
شاید بپرسید چرا شرکتهای بزرگ کدهایشان را روی سرورهای معمولی لینوکس یا ویندوز نمیبرند؟ پاسخ در یک کلمه است: «قطعیت» (Determinism). سیستمهای مینفریم سطحی از پایداری، مقیاسپذیری و قابلیت اطمینان را ارائه میدهند که سرورهای معمولی خوابش را هم نمیبینند. اپلیکیشنها به خاطر زبان COBOL روی مینفریم اجرا نمیشوند، بلکه به خاطر سختافزار فوقالعاده قدرتمندی است که پشت آنهاست. هوش مصنوعی شاید کد را ترجمه کند، اما نمیتواند آن زیرساخت فیزیکی عظیم را با یک کلیک جایگزین کند.
تلهای به نام کدهای غیرقطعی در هوش مصنوعی
یکی از نکات ظریفی که علاقمندان به هوش مصنوعی برنامهنویسی باید بدانند، ماهیت غیرقطعی (Non-deterministic) ابزارهایی مثل کلود یا ChatGPT است. مت بریژیر، تحلیلگر گارتنر، هشدار میدهد که این ابزارها ممکن است یک عملیات واحد را در بخشهای مختلف کد به روشهای متفاوتی پیادهسازی کنند. در دنیای بانکداری، جایی که حتی یک ریال جابجایی اشتباه میتواند فاجعهبار باشد، این عدم ثبات در کدنویسی یک ریسک بسیار بزرگ محسوب میشود.
هوش مصنوعی؛ شتابدهنده یا جادو؟
برخلاف تصور عمومی، IBM خودش از سال ۲۰۲۳ در حال استفاده از هوش مصنوعی (watsonx) برای تبدیل کدهای COBOL بوده است. تفاوت در اینجاست که IBM این کار را درون اکوسیستم خودش انجام میدهد تا مشتریانش نیازی به خروج از پلتفرم امن مینفریم نداشته باشند. ابزار جدید Anthropic رقیب قدرتمندی است، اما بیشتر برای شرکتهایی کاربرد دارد که COBOL را روی سیستمهای غیراختصاصی اجرا میکنند.
نقشه راه برای شما: اگر با سیستمهای قدیمی روبرو هستید
اگر شما در تیمی کار میکنید که با کدهای قدیمی دست و پنجه نرم میکند، یا مدیری هستید که تحت تاثیر تیترهای خبری قرار گرفته، یک لحظه صبر کنید. مدرنسازی سیستمها یک پروژه فنی نیست؛ یک مدیریت ریسک عظیم است. چیراگ مهتا، تحلیلگر Constellation Research، پیشنهاد میدهد که به جای تغییرات ناگهانی و احساسی، یک پروژه کوچک و محدود را به عنوان پایلوت انتخاب کنید و خروجیهای هوش مصنوعی را با دقت بسنجید.
چگونه از این موج به نفع خود استفاده کنید؟
به جای اینکه فکر کنید هوش مصنوعی قرار است جایگزین همه چیز شود، به آن به چشم یک «شتابدهنده» نگاه کنید. شما باید کیفیت نقشهبرداری وابستگیها، مستندسازی منطق تجاری و تستهای همارزی را در اولویت قرار دهید. هوش مصنوعی میتواند تحلیل کد را سریعتر کند، اما مسئولیت نهایی و حکمرانی بر سیستم هنوز بر عهده انسان است. برنده واقعی کسی است که از هوش مصنوعی به عنوان ابزاری در کنار یک برنامه مدرنسازی منضبط استفاده کند.
فرجام سخن: پایان یک توهم
سقوط ۴۰ میلیارد دلاری IBM به ما یادآوری کرد که بازار گاهی چقدر میتواند عجول باشد. بله، هوش مصنوعی برنامهنویسی یک انقلاب است، اما تبدیل کردن سیستمهای حیاتی دنیا به کدهای مدرن، چیزی فراتر از یک ترجمه ساده است. این مسیر نیاز به استخراج دانش سازمانی، بازنگری در فرآیندها و مدیریت تغییر دارد. به قول معروف، هوش مصنوعی «دکمه جادو» ندارد، بلکه یک اهرم قدرتمند در دستان مهندسان باهوش است. شما چطور فکر میکنید؟ آیا حاضرید مدیریت حساب بانکیتان را به کدی بسپارید که هوش مصنوعی آن را بازنویسی کرده است؟
منبع:
https://venturebeat.com/technology/ibms-usd40b-stock-wipeout-is-built-on-a-misconception-translating-cobol-isnt
مطالب مرتبط