آخرین بروزرسانی در ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ توسط Dr.Arman
تصور کنید سالها وقت گذاشتهاید تا استاد کار با یک نرمافزار پیچیده شوید، اما ناگهان یک چتبات ساده تمام مهارت شما را بیمعنی میکند. علی قدسی، مدیرعامل دیتابریکس، در میان «اخبار داغ» دنیای فناوری، حرفی زده که لرزه بر اندام غولهای نرمافزاری انداخته است: مدلهای اشتراکی نرمافزار (SaaS) نمیمیرند، اما به زودی چنان نامرئی میشوند که دیگر اهمیتی نخواهند داشت.
چرا این موضوع همین حالا حیاتی است؟
دیتابریکس به تازگی اعلام کرد که درآمد سالانه آن به ۵.۴ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که ۶۵ درصد نسبت به سال قبل رشد داشته و جالبتر اینکه ۱.۴ میلیارد دلار از این مبلغ مستقیماً از محصولات هوش مصنوعی به دست آمده است. این یعنی ما در میانه یک چرخش عظیم اقتصادی هستیم.
شما احتمالاً نام شرکتهایی مثل سیلزفورس یا اسآپ (SAP) را شنیدهاید. ارزش این شرکتها به این بود که یادگیری آنها سخت بود؛ یعنی اگر شما متخصص یکی از اینها میشدید، شرکتتان دیگر نمیتوانست به راحتی نرمافزارش را عوض کند. اما حالا با ظهور هوش مصنوعی، تمام این معادلات در حال فروپاشی است.
وقتی غول ۱۳۴ میلیارد دلاری صحبت میکند
علی قدسی که شرکتش اخیراً ارزشی معادل ۱۳۴ میلیارد دلار پیدا کرده، معتقد است که هوش مصنوعی لزوماً شرکتهای نرمافزاری را نابود نمیکند، بلکه آنها را از «ویترین» به «زیرزمین» منتقل میکند. او میگوید در آینده، نرمافزارها درست مثل لولهکشی ساختمان خواهند بود؛ شما آن را نمیبینید، اما بدون آن زندگی ممکن نیست.
برای شما که عاشق هوش مصنوعی هستید، این یک پیام روشن دارد: دوران «یادگیری منوها و دکمهها» به پایان رسیده است. حالا زمان «صحبت کردن با دادهها» است. دیتابریکس خودش را از برچسب SaaS دور نگه میدارد، چون میداند بازار آینده متعلق به شرکتهایی است که زیرساخت هوش مصنوعی را فراهم میکنند، نه فقط یک رابط کاربری زیبا.
داستان «جینی»؛ رابطی که همهچیز را تغییر داد
بگذارید یک مثال واقعی از داخل دیتابریکس بزنم. آنها ابزاری به نام «جینی» (Genie) دارند که یک رابط کاربری مبتنی بر مدلهای زبانی بزرگ (LLM) است. قبلاً اگر علی قدسی میخواست بفهمد چرا درآمد شرکت در یک روز خاص جهش داشته، باید از یک متخصص میخواست که کدهای پیچیده SQL بنویسد یا یک گزارش اختصاصی برنامهریزی کند.
اما امروز؟ او فقط از جینی میپرسد: «چرا مصرف انبار دادههای ما در روز دوشنبه زیاد شد؟» و جینی به زبان آدمیزاد جواب میدهد. این یعنی قدرت از دست «متخصص نرمافزار» خارج شده و به دست «کسی که سوال درست میپرسد» افتاده است. این همان نقطهای است که هوش مصنوعی، نرمافزار را بیربط (Irrelevant) میکند.
چرا شرکتهای بزرگ نگران شدهاند؟
بزرگترین «خندق» یا مزیت رقابتی شرکتهایی مثل مایکروسافت یا سیلزفورس، آموزش میلیونها نفر برای استفاده از رابط کاربریشان بود. وقتی شما ۱۰ سال از عمرتان را صرف یادگیری یک سیستم میکنید، به این راحتی آن را رها نمیکنید. اما علی قدسی هشدار میدهد که وقتی رابط کاربری فقط «زبان» باشد، این خندق از بین میرود.
در واقع، هوش مصنوعی باعث میشود که نرمافزارها نامرئی شوند. شما دیگر با خودِ نرمافزار تعامل ندارید، بلکه با یک «نماینده» یا Agent هوش مصنوعی حرف میزنید که او به جای شما با نرمافزار کار میکند. در این دنیا، دیگر مهم نیست که پشت صحنه از چه نرمافزاری استفاده میشود، مهم این است که پاسخ سوالتان را بگیرید.
تولد نوزادی که از برادر بزرگش قویتر است
دیتابریکس برای اینکه از این قافله عقب نماند، محصولی به نام «لیکبیس» (Lakebase) ساخته است؛ پایگاه دادهای که مخصوص «اجنتهای هوش مصنوعی» طراحی شده است. قدسی میگوید این محصول در ۸ ماه اول حضورش در بازار، دو برابر بیشتر از انبار دادههای سنتی آنها در همان بازه زمانی درآمد داشته است.
او با خنده میگوید: «این مثل مقایسه دو کودک نوپاست، اما این یکی دو برابر بزرگتر است!» این نشان میدهد که تقاضا برای ابزارهایی که با هوش مصنوعی سازگار هستند، با سرعتی باورنکردنی در حال رشد است. این موضوع برای شما یعنی فرصتهای شغلی جدید دیگر در مدیریت نرمافزارها نیست، بلکه در مدیریت این اجنتهاست.
چرا دیتابریکس فعلاً وارد بورس نمیشود؟
با وجود داشتن ۵ میلیارد دلار سرمایه جدید و رشد خیرهکننده، علی قدسی عجلهای برای عمومی کردن شرکت (IPO) ندارد. او میگوید: «الان زمان خوبی برای عمومی شدن نیست.» او درسهای بزرگی از بحران سال ۲۰۲۲ گرفته و ترجیح میدهد با جیب پر از پول، آماده روزهای سخت احتمالی باشد.
این استراتژی نشان میدهد که حتی در دنیای پر زرق و برق هوش مصنوعی، مدیریت هوشمندانه منابع حرف اول را میزند. او میخواهد مطمئن شود که دیتابریکس برای سالهای طولانی «بنزین» کافی برای حرکت در مسیر پرپیچ و خم هوش مصنوعی را دارد، بدون اینکه نگران نوسانات روزانه بازار بورس باشد.
درسهایی برای شما: چگونه در عصر «نرمافزارهای نامرئی» برنده شوید؟
۱. روی یادگیری ابزارهای خاص تمرکز نکنید؛ بلکه یاد بگیرید چگونه با مدلهای هوش مصنوعی ارتباط برقرار کنید. مهارت «پرسشگری» (Prompt Engineering) از مهارت «کلیک کردن روی دکمهها» ارزشمندتر شده است.
۲. به دنبال محصولات «AI-Native» باشید. محصولاتی که از ابتدا برای هوش مصنوعی ساخته شدهاند (مثل Lakebase)، به مراتب کارآمدتر از نرمافزارهای قدیمی هستند که سعی کردهاند یک چتبات را به زور در گوشهای از محیط خود جا دهند.
۳. دادهها پادشاه هستند. همانطور که قدسی اشاره کرد، «سیستمهای ثبت اطلاعات» (Systems of Record) به راحتی جابجا نمیشوند. اگر میخواهید در این بازار سهمی داشته باشید، باید جایی باشید که دادههای حیاتی ذخیره میشوند.
جمعبندی: آینده در دستان کیست؟
حرفهای علی قدسی یک زنگ خطر جدی برای تمام کسانی است که فکر میکردند دنیای نرمافزار به همین شکلی که هست باقی میماند. نرمافزارها نمیمیرند، اما از کانون توجه خارج میشوند. آنها تبدیل به ابزارهای پشتصحنهای میشوند که فقط هوش مصنوعی با آنها سر و کار دارد.
به ابتدای داستان برگردیم؛ جایی که گفتیم مهارتهای شما ممکن است بیمعنی شود. حقیقت این است که مهارتهای فنی شما از بین نمیرود، بلکه تغییر شکل میدهد. در دنیایی که نرمافزار «لولهکشی» است، کسی برنده است که بداند چگونه جریان این اطلاعات را مدیریت کند. آیا شما برای زندگی در دنیایی که نرمافزارهایش نامرئی هستند، آمادهاید؟
منبع:
Databricks CEO says SaaS isn’t dead, but AI will soon make it irrelevant
مطالب مرتبط