آخرین بروزرسانی در ۲۹ تیر ۱۴۰۵ توسط Dr.Arman
در جدیدترین اخبار دنیای تکنولوژی، موسسه غیرانتفاعی کارنت ایآی به دنبال دگرگونی در دسترسی همگانی به فناوری است. این سازمان قصد دارد هوش مصنوعی را به ابزاری رایگان و در دسترس برای همه تبدیل کند.
امروزه اکثر سیستمهای پیشرفته هوش مصنوعی در انحصار چند شرکت بزرگ خصوصی قرار دارند. این شرکتها اهداف تجاری خود را بر نیازهای عمومی ترجیح میدهند. موسسه کارنت ایآی میخواهد این روند را به طور کامل تغییر دهد. آنها به دنبال ایجاد یک شبکه جهانی و متنباز از هوش مصنوعی هستند.
چالشهای کنونی در مسیر توسعه هوش مصنوعی
توسعه هوش مصنوعی در حال حاضر عمدتاً بر پایه زبان انگلیسی پیش میرود. این موضوع باعث شده بسیاری از فرهنگها و زبانهای دیگر از پیشرفتها عقب بمانند. آیه بدیر، مدیرعامل این موسسه، بر این باور است که هوش مصنوعی باید منعکسکننده تنوع جهانی باشد. او معتقد است که زبان، حامل هویت و دانش نسلها است.
وقتی یک فناوری زبان شما را نمیفهمد، در واقع فرهنگ شما را نادیده میگیرد. شرکتهای بزرگ برای گسترش بازار خود به سراغ مدلهای چندزبانه میروند. اما آنها اغلب بدون رضایت جوامع بومی از دادههای آنها استفاده میکنند. این رویکرد باعث ایجاد شکافهای عمیق اجتماعی و فرهنگی در سراسر جهان میشود.
موسسه کارنت ایآی به عنوان یک مشارکت عمومی-خصوصی فعالیت میکند. این سازمان دولتها، شرکتها و نهادهای خیریه را برای تامین بودجه گرد هم میآورد. دولت فرانسه حدود ۱۰۰ میلیون دلار برای شروع این پروژه اختصاص داده است. بنیادهای فورد و مکآرتور نیز در کنار سیلزفورس به این جریان پیوستهاند.
در جدول زیر، تفاوتهای کلیدی بین مدلهای خصوصی و زیرساخت عمومی هوش مصنوعی را مشاهده میکنید:
| ویژگی | هوش مصنوعی خصوصی | زیرساخت عمومی هوش مصنوعی |
|---|---|---|
| مالکیت | شرکتهای سیلیکونولی | جوامع و نهادهای عمومی |
| دسترسی | پرداختی و محدود | رایگان و متنباز |
| کنترل داده | متمرکز | محلی و بومی |
نقش حاکمیت دادهها در توانمندسازی جوامع
موضوع حاکمیت دادهها یکی از ارکان اصلی فعالیتهای این موسسه غیرانتفاعی است. آنها معتقدند دادههای هر جامعه باید تحت کنترل همان مردم باقی بماند. نباید اجازه داد چند شرکت معدود از اطلاعات حساس جوامع محلی ثروتاندوزی کنند. این موسسه پروتکلهای رضایتی را تدوین کرده که اجازه توقف استخراج داده را میدهد.
کارنت ایآی مدلهای خود را به صورت محلی ذخیره و اجرا میکند. این کار به جوامع اجازه میدهد تا بر محتوای تولیدی نظارت کامل داشته باشند. توسعه هوش مصنوعی باید با حضور کارشناسان محلی و از پایین به بالا شکل بگیرد. این تنها راه برای اطمینان از عدالت در دنیای دیجیتال جدید است.
تاکنون حدود ۳.۲ میلیون دلار کمکهزینه به سازمانهای مختلف در جهان اختصاص یافته است. این پروژهها در مناطقی مانند کنیا، لبنان و آمازون در حال اجرا هستند. هدف اصلی این است که ابزارهای کاربردی برای رفع نیازهای واقعی ساخته شود. در ادامه به برخی از این پروژههای الهامبخش اشاره میکنیم:
- پروژه ماساکان در کنیا برای ایجاد مجموعهداده در ۵۰ زبان آفریقایی.
- دیجیتالیسازی تاریخ فرهنگی جهان عرب توسط موسسه لبنان.
- ساخت ابزارهای هوش مصنوعی آفلاین در جوامع بومی آمازون برزیل.
- توسعه ابزارهای حسابرسی برای پاسخگو کردن سیستمهای هوش مصنوعی در آفریقا.
اهمیت هوش مصنوعی چندزبانه برای دسترسی همگانی
هوش مصنوعی چندزبانه نباید فقط یک ابزار لوکس برای ترجمه متون ساده باشد. این فناوری باید بتواند در حوزههای حیاتی مانند کشاورزی و سلامت به مردم کمک کند. دستگاه “سونو سوترا” نمونه موفقی از این رویکرد در کشور هند است. این دستگاه کوچک و آفلاین، ۲۲ زبان هندی را بدون نیاز به اینترنت پشتیبانی میکند.
این ابزار به کشاورزان اجازه میدهد تا مشکلات گیاهان خود را به زبان مادری بپرسند. حاکمیت دادهها در اینجا به این معناست که دانش کشاورز در همان منطقه باقی میماند. این دستگاه به صورت متنباز عرضه شده تا توسعهدهندگان محلی آن را تکمیل کنند. چنین نوآوریهایی نشاندهنده پتانسیل بالای زیرساخت عمومی هوش مصنوعی در حل بحرانها است.
- شناسایی نیازهای زبانی و فرهنگی در هر منطقه بومی.
- جمعآوری دادهها با کسب رضایت کامل از جوامع محلی.
- آموزش مدلهای زبانی کوچک و کارآمد برای استفاده آفلاین.
- استقرار سیستمها تحت نظارت مستقیم متخصصان بومی و ملی.
موسسه کارنت اخیراً چتبات “آلفا” را نیز در شهر ژنو رونمایی کرده است. این چتبات با همکاری ۱۰ سازمان مختلف در کمتر از دو ماه ساخته شد. شرکتهایی مانند موزیلا و دانشگاه امآیتی در توسعه این پروژه مشارکت داشتند. این موفقیت ثابت کرد که همکاری جهانی میتواند جایگزین انحصارطلبی شرکتهای بزرگ شود.
توسعه هوش مصنوعی با رویکرد عمومی، آیندهای دموکراتیکتر را برای وب رقم میزند. ما در آستانه عصری هستیم که در آن دانش متعلق به همه انسانها است. کارنت ایآی و شرکای آن مانند ساکانا ایآی، به دنبال ایجاد استانداردهای جدید هستند. آنها میخواهند اطمینان حاصل کنند که هیچ زبانی به دلیل فقر یا جغرافیا حذف نمیشود.
در نهایت، موفقیت زیرساخت عمومی هوش مصنوعی به تداوم حمایتهای مالی و دولتی بستگی دارد. ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه متعهد شده، تنها شروع یک مسیر طولانی و دشوار است. اما این حرکت نشان داد که جهان تشنه جایگزینی برای قدرت مطلق شرکتهای فناوری است. ما باید برای حفظ تنوع فرهنگی خود، از این زیرساختهای نوین حمایت کنیم.
منبع:
Nonprofit Current AI is racing to build the World Wide Web of AI, free for all
مطالب مرتبط